Sabahın erken saatlerinde önemli bir gelişme yaşandı. 12. Yargı Paketi Resmi Gazete’de yayımlandı ve yürürlüğe girdi. İcra ve İflas Kanunu’nda köklü değişiklikler var. Özellikle miras yoluyla edinilen evler ve araziler için yeni bir satış usulü getirildi. Vatandaşların kafasındaki soru işaretleri ise hala çok fazla…
Neyse, devam edelim. Kanunun en dikkat çeken maddesi mirasçılar arasındaki ortaklığın satış yoluyla giderilmesiyle ilgili. Düşünün ki dedenizden kalan bir tarla var ve tüm mirasçılar üzerinde hak sahibi. Eğer bu taşınmazda mirasçılar dışında kimsenin mülkiyet hakkı yoksa, satış aşamasında ilk artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Bu usul bir defaya mahsus uygulanacak. Yani dışarıdan alıcılar ilk artırmaya giremeyecek. Bu durum mirasçıların lehine mi aleyhine mi, ilerleyen günlerde göreceğiz.
Elektronik satış portalında da ciddi düzenlemeler var. Eskiden ilanlarda ne yazılırdı, şimdi ne yazılacak diye merak edenler için anlatayım. Artık ilanlarda, satış talep eden alacaklı eğer artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar icra dairesine başvurursa, alacağın teminatı karşıladığı miktar kadar teminat alınmayacağı belirtilecek. Ayrıca Hazine’nin açık artırmalarda teminat göstermekten muaf olduğu da ilanda yer alacak. Bu detaylar aslında işin mutfağında olanlar için çok önemli.
Peki teklifler ne kadar olacak? Bu konuda da net rakamlar var. Elektronik satış portalında verilecek teklifler, haczedilen malın muhammen kıymetinin yüzde 50’sinden az olamayacak. Ama işin içine mirasçılar arası satış girerse işler değişiyor. Ortaklığın satışında ilk artırma sadece mirasçılar arasında yapılırsa, teklifler muhammen kıymetin yüzde 100’ünü bulmak zorunda. İkinci artırmada ise yine yüzde 50’ye dönülüyor. Ayrıca o malla güvence altına alınan ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan alacakların toplamı da hesaba katılıyor. Hangisi fazlaysa o miktar esas alınacak. Üstüne paraya çevirme ve paylaştırma masrafları da ekleniyor. Yani işin matematiği biraz karışık ama özetle devlet kimsenin zarar etmesini istemiyor.
İlanlarda bir başka önemli detay daha var. Diyelim ki ihale alıcısı en yüksek teklifi verdi ama süresi içinde parayı yatırmadı. Ne olacak? Alınan teminat iade edilmeyecek. Önce satış masrafları mahsup edilecek, kalan miktar icra dosyalarındaki alacaklara mahsuben hak sahiplerine ödenecek. Bu yetmiyormuş gibi bir de idari para cezası kesilecek. Üstelik bu ceza teklif edilen bedelin yüzde 5’i oranında olacak. Bu cezayı satışı yapan icra dairesi veya satış memuru verecek. Cezanın tahsili içinde Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanacak.
Bir de şu var, ihaleye girip de caydıysanız hiç iyi olmaz. Satış isteyen alacaklıysanız, muhammen bedelin yüzde 10’u kendi alacağınızdan mahsup edilecek. Yani hem ihaleyi yapmış olacaksınız hem de cebinizden para çıkacak. Masraflar da size yüklenecek, borçluya değil. Ortaklığın satışında ise durum biraz daha farklı. En yüksek teklifi verip parayı yatırmayanın teminatı iade edilmeyecek, satış masrafları düşüldükten sonra paydaşlara payları oranında dağıtılacak. Eğer bu kişi paydaşsa, teminatın tamamı diğer pay sahiplerine payları oranında ödenecek. Anlayacağınız caymak artık çok pahalıya patlayacak.
Dolandırıcılık suçlarıyla ilgili de önemli bir değişiklik var. Dikkat edin, bu konu herkesi ilgilendiriyor. Kredi kartı, banka hesabı gibi ödeme araçlarının kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri başkasına vermek fiiliyle sınırlı olmak kaydıyla, dolandırıcılık suçuna iştirakte ceza yarı oranında indirilecek. Yani birine hesap bilgilerinizi verip de suça ortak olduysanız, bu düzenleme kapsamında daha az ceza alabileceksiniz. İnanır mısınız, kripto varlık hizmet sağlayıcıları da bu kapsama alındı. Bankalar, aracı kurumlar, ödeme hizmeti sağlayıcıları… Hepsi bu maddenin içinde.
İdari yargılama usulünde de reform niteliğinde değişiklikler yapıldı. Bölge idare mahkemelerinin yetkileri genişletildi. Artık istinaf incelemesinde daha geniş yetkilere sahipler. Mahkemeler gerekçeyi değiştirerek veya maddi hataları düzelterek başvuruyu reddedebilecek. Usule ilişkin eksiklik varsa dosya ilk derece mahkemesine gönderilecek. Ama keşif, bilirkişi incelemesi veya duruşma eksikliği gibi durumlarda, bu eksiklikleri bölge idare mahkemesi kendisi tamamlayabilecek. Yani dosya sürekli mahkemeler arasında mekik dokumayacak.
Temyiz sisteminde de yeni bir sayfa açıldı. Bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden verdiği bazı kararlar için Danıştay’a başvuru imkanı getirildi. Bu başvuru, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde yapılacak. Ama her davada bu yol açık değil. Tek hakim tarafından görülen bazı davalarda ve belirli kanunlar kapsamındaki uyuşmazlıklarda temyiz yolu kapalı olacak. Bakalım bu düzenleme yargıda iş yükünü azaltacak mı, yoksa Danıştay’ın işini mi artıracak?
İşte böyle arkadaşlar… 12. Yargı Paketi ile birlikte birçok alanda köklü değişiklikler hayatımıza girdi. Özellikle miras davaları ve icra işlemleriyle uğraşan vatandaşların bu yeni düzenlemeleri dikkatle incelemesi gerekiyor. Kanunun uygulamada nasıl sonuçlar doğuracağını hep birlikte göreceğiz. Gelişmeleri takip ediyoruz, yeni ayrıntılar ortaya çıktıkça sizlerle paylaşacağız.
Kaynak: Orijinal Haber
